Relacja z wizyty w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN


A tam giną… wieloletni przyjaciele


Nietypowy, jesienny dzień. Pada pierwszy śnieg. Donald Trump wygrywa wybory na prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki i cały świat zastanawia się, jak wpłynie to na naszą przyszłość, a my całą grupą wybieramy się na wędrówkę w przeszłość. Idziemy  do Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, aby  poznać ich historię sprzed, w trakcie i po II wojnie światowej.


Magdalena Oskiera, Bartłomiej Matusik
tekst powstał w ramach Akademii Młodego Dziennikarza

 

Pobyt w muzeum rozpoczynamy od wysłuchania krótkiej opowieści o początkach trwającej ponad 1000 lat historii Żydów w Polsce. Rozpoczęła ją diaspora. Żydzi stanowili znaczącą mniejszość narodową w naszym kraju, która przez wieki spotykała się z życzliwością i zrozumieniem. Nas, młodych ludzi, szczególnie interesuje opowieść o Muranowie, wyjątkowej dzielnicy, w której toczyło się życie Żydów, która później stała się fundamentem dla getta, a teraz na jej gruzach działa muzeum. Patrząc przez okno na lekko oprószony śniegiem pomnik Bohaterów Getta, dochodzimy wspólnie z przewodnikiem do rozwikłania zagadki nazwy muzeum – POLIN (Polska w języku hebrajskim). Rozpoczynamy wędrówkę po trzech różnych galeriach. Każda z nich opowiada inną część dziejów narodu, będących integralną częścią historii Polski.

Na żydowskiej ulicy

Zródło: www.polin.plPierwsza wystawa, którą zwiedzamy, poświęcona jest historii z okresu  dwudziestolecia międzywojennego. Wchodzimy na precyzyjnie odwzorowaną ulicę Zamenhofa – jedną z głównych ulic Warszawy, zamieszkiwaną w większości przez Żydów. Panuje półmrok. Przechodzimy wszerz kostką bazaltową.  Patrząc na kamienice, wyobrażamy sobie wieczór ówczesnej żydowskiej elity intelektualnej, która spotykała się w ukazujących się nam kawiarniach i kinach. W trakcie oglądania gazet w języku żydowskim jiydysz dowiadujemy się, że wraz z upadkiem mocarstw zaborczych oraz powstaniem niepodległej Polski w 1918 r. dla Żydów rozpoczął się okres nazywany przez kilku historyków drugim złotym wiekiem. Wchodząc w kolejne pomieszczenie  w „kamienicy”, odsłania się przed nami oś czasu, podsumowująca wszystkie ważniejsze wydarzenia polityczne z tego okresu. Vis a vis zaprezentowane są partie polityczne, działające przed II wojną światową, co pozwala nam wnioskować, że życie polityczne wtedy kwitło. Przez chwilę skupiamy uwagę na fragmencie wywiadu z Julianem Tuwimem, poetą pochodzenia żydowskiego.
Muzeum opowiada historię zagłady z perspektywy ofiar. Idąc dalej, stopniowo tak jak oni, dowiadujemy się o groźbie olbrzymiego niebezpieczeństwa. Tak jak w nich, również w naszej świadomości powoli  pojawiają się duże obawy.

Zagłada

Źródło: www.polin.plKontynuujemy „spacer” drogami postępującego holokaustu, którymi kiedyś szły na śmierć tysiące Żydów. Nasz wzrok samowolnie przenosi się na napis nad wejściem: „WOJNA!”. Jego bezpośredniość trochę nas zaskakuje. Nad naszymi głowami, na suficie, dostrzegamy mapę, pokazującą tereny izolowane dla Żydów. „Powszechnie zapanował nastrój depresji, poczucie, że Niemcy są wszechmocne, że Alianci nie zdołają im się oprzeć” – czytamy w dzienniku Ludwika Landaua. Takich cytatów przeczytamy jeszcze wiele. Pani przewodnik poleca nam skupić się na cechach zdjęć, robionych przez Niemców (w muzeum udostępnione  są w małych rozmiarach ze względu na szacunek do ofiar). Nasuwa nam się pytanie: dlaczego na tych zdjęciach nie ma twarzy Żydów?
Wszystko wokół nas jest szare lub czarne, nawet tablice informacyjne. Widzimy archiwalne kroniki i zapiski przedstawiające narastające represje wobec Żydów i życie w nieludzkich warunkach gett, m.in. dokumenty Emanuela Ringelbluma. Oglądamy książki, obrazy, filmy stworzone przez Żydów w tamtym okresie. Robi to na nas wrażenie. Nie wiedzieliśmy, że zajmowali się wtedy takimi sprawami.
Robimy sobie krótką przerwę na rozmowę i pytania. Po drodze jeszcze mija nam przed oczami zaciśnięta pięść uniesiona nad swastyką. Czego to symbol? O to jednak nie decydujemy się zapytać. Siadamy na chwilę. Na niskim murze widzimy kilka cytatów. Po kilku sekundach padają pytania m.in. o eksperymenty medyczne, Teatr Żydowski.
Schodzimy schodami. Na każdym stopniu pojawia się inna nazwa ulicy. Zanim zejdziemy na dół, już wiemy, że to kolejność wpędzania Żydów do getta. Przechodzimy przez symboliczny most nad ulicą Chłodną i wydostajemy się poza mury getta. Tam poznajemy niemiecki terror wobec Polaków, jak i różne postawy Polaków wobec Żydów: od niesienia pomocy do donoszenia na swoich pobratymców. Naszą uwagę przykuwa obraz olejny pt. „Martwa natura z czajnikiem i obrazem” z 1942 roku. Związanych z nim refleksji jednak między sobą nie wymieniamy.

Powojnie

Źródło: www.polin.plZwiedzanie ostatniej galerii zaczynamy od ściany pokrytej w całości powojennymi kartami rejestracyjnymi. Wojnę przeżyło niespełna 300 tys. polskich Żydów. Część z nich wyjechała do innych krajów, często do Palestyny, gdzie odegrała ważną rolę w tworzeniu państwa Izrael. Ci, którzy pozostali w Polsce, zaangażowali się w odbudowę kraju oraz utrwalenie pamięci o ofiarach zagłady.
Wchodzimy do pomieszczenia, które odzwierciedla dylemat Żydów. Na jednej stronie podłogi widzimy pytanie „wyjechać?”, po drugiej zaś alternatywne „zostać?”. Oglądamy wyświetlające się tuż przed naszymi nogami krótkie filmy.
Niestety, po kampanii antysemickiej z 1968 r. większość pozostałych Żydów została zmuszona do opuszczenia kraju. Szansę na przywrócenie życia żydowskiego w Polsce zdobyli dopiero po roku 1989. Poznajemy rolę Solidarności w tym procesie. Żydzi zaczęli wracać do publicznej świadomości Polaków, czego przejawem jest również powstanie Muzeum POLIN.
Na koniec pobytu w muzeum możemy posłuchać i obejrzeć wywiady, przeprowadzone ze społeczeństwem żydowskim. „Czy zawsze wiedziałeś, że jesteś Żydem?” – brzmi  jedno z zadanych im pytań.
Wizyta w miejscu, jakim jest POLIN, na pewno pozostanie na długo w naszej pamięci. Dostaliśmy szansę, aby pogłębić naszą wiedzę oraz świadomość na temat II wojny światowej. Każdy z nas po wyjściu z muzeum może spokojnie powiedzieć, że nigdy nie spojrzy drugi raz tak samo na historię naszych rodaków – Żydów polskich.

 

 

 

Teksty stworzone przez uczestników w trakcie Akademii Młodego Dziennikarza na temat kryzysu migracyjnego

Burza XXI wieku

Paulina Gajewska, Joanna Wojciechowska

Są granice, których przekroczenie może wiele nas kosztować. Jednak czy nie warto zaryzykować? Czy żądam od życia zbyt wiele?

Czytaj więcej

A tam giną… wieloletni przyjaciele

Magdalena Oskiera, Bartłomiej Matusik

Nietypowy, jesienny dzień. Pada pierwszy śnieg. Donald Trump wygrywa wybory na prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki i cały świat zastanawia się, jak wpłynie to na naszą przyszłość, a my całą grupą...

Czytaj więcej

W świecie „Polityki”

Paulina Gajewska, Joanna Wojciechowska

 Środek tygodnia. Wstałam rano i w ogromnych męczarniach przesiedziałam kilka godzin w szkole. Potem wsiadłam w tramwaj i odbyłam podróż.

Czytaj więcej

Sto dni grozy

Dominik Bielski

Wyreżyserowany przez Terry’ego George’a film pt. „Hotel Ruanda” to wspaniałe połączenie scenariusza opartego na faktach, znanej obsady i wiarygodnej gry aktorskiej. Film opowiada historię Paula Rusesabagina (Don Cheadle), właściciela czterogwiazdkowego...

Czytaj więcej

„Oni zadają nam swoje pytania, bez słów...”

Magdalena Oskiera

Można ją okrążyć piechotą w jeden dzień. Lampedusa - mała włoska wyspa, należąca administracyjnie do Sycylii, gdzie „pomosty wyciągają ręce do morza jak matka”, a morze wyrzuca na brzeg listy...

Czytaj więcej

Recenzja filmu „Niewidoczni” Ludzie-duchy

Bartłomiej Matusik

„Jesteśmy niewidoczni. Prowadzimy wasze taksówki, sprzątamy wasze pokoje”. Autorem tych mocnych słów jest Okwe – jeden z głównych bohaterów filmu Stephena Frearsa pt. „Niewidoczni”. W ten niekonwencjonalny sposób określa, jak...

Czytaj więcej

GAZETA LUDOWA Świętujemy 10. rocznicę zamknięcia granic!

Kacper Całka

Dziś mija dokładnie 10 lat, od kiedy zostały zamknięte polskie granice. Ten dość kontrowersyjny w owych czasach krok przyniósł niesamowite efekty. Wróćmy jednak pamięcią do wiekopomnych wydarzeń z grudnia 2020...

Czytaj więcej

Polska wobec uchodźców: Społeczeństwo podzielone Między empatią a strachem

Zuzanna Mietlińska, Kacper Całka, Wiktoria Jędrasek

Dyskusja o tym, czy i jak pomagać uchodźcom z Bilskiego Wschodu i Afryki rozpala emocje Polaków. Chęć chrześcijańskiej postawy miesza się w niej ze strachem i obawą przed nieznanym. Swoją...

Czytaj więcej

Jak zbudowaliśmy sobie mury samodestrukcji

Weronika Maciejak

Czy kiedykolwiek ktoś zastanawiał się, co będzie dalej? Jakie będą skutki pochopnych decyzji? Czy za kilkanaście lat czeka nas jakaś przyszłość, czy może znikniemy z pamięci  mieszkańców Europy? Zastanówmy się:...

Czytaj więcej

Jestem barbarus. Barbarzyńca

Filip Świtaj

Szkolenie menedżerskie pod Frankfurtem nad Menem. W salce dwoje Polaków i dziesięciu Niemców. Kulturalny, bardzo szczupły, wysoki. Brązowe oczy, oliwkowa, smagła cera. Gęste, kręcone włosy, bijące bielą, jak perły, zęby...

Czytaj więcej

Recenzja filmu „Imigrantka” W poszukiwaniu lepszego życia

Bartosz Zbrowski

Jeżeli spodziewacie się opowieści o przeżyciach imigrantów, przebywających trudną podróż za Ocean w poszukiwaniu lepszego życia, to melodramat Jamesa Graya może was rozczarować. „Imigrantka” jest jednak czymś więcej niż zwykłą...

Czytaj więcej

Europa 2030 Fikcja unifikacji

Zuzanna Mietlińska

Wiersz Zuzanny Mietlińskiej

Czytaj więcej

Europa 2030 Między upadkiem a rajem

Antoni Wiatrowski

Wychodzę z domu przy alei Niepodległości 126 i widzę kościół katolicki, a naprzeciw meczet. Kupuję sobie kanapkę w sklepie prowadzonym przez Syryjczyka. Jadę autobusem, obok mnie siedzą Żyd i Wietnamczyk.

Czytaj więcej

Zaginione światło w tunelu

Klaudia Błachnio

Europa stała się w ostatnich latach nie tylko miejscem rozwiniętej cywilizacji, ale też obiektem nadziei dla osób, które szukają azylu. Ogromna fala uchodźców spotkała się jednak z wieloma przeciwnościami. Europejczycy...

Czytaj więcej

Co dalej z uchodźcami z Calais? Życie po „Dżungli”

Dominika Nylec

„Nie chcemy wsiadać do autokaru, chcemy tylko jechać do Anglii. Do Anglii, nie do Francji” – mówił nastolatek z Afganistanu. Co zrobią państwo francuskie i Wielka Brytania po rozwiązaniu obozu...

Czytaj więcej

Quo vadis, Europo?

Bartłomiej Chlabicz

O społecznych uprzedzeniach wobec obcych i kryzysach: migracyjnym i wspólnotowym w kontekście przyszłości Unii Europejskiej. Rozmowa z Mariuszem Sulkowskim – dr. nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce

Czytaj więcej






Aktualności w Akademii Młodego Dziennikarza

Spotkanie z Darią Mejnartowicz

27-11-2018

Uczestnicy Akademii dowiedzieli się u źródła jak połączyć życie codzienne z intensywną praca społeczną.

Czytaj więcej

Akademia z wizytą w telewizji

26-11-2018

Akademia Młodego Dziennikarza wyruszyła do Telewizji Polskiej

Czytaj więcej

Drugi weekend warsztatowy

20-11-2018

Podsumowanie weekendu w Akademii Młodego Dziennikarza.

Czytaj więcej

Nowości w Akademii Młodego Dziennikarza

14-11-2018

Sprawdźmy, co słychać na warsztatach dla młodych dziennikarzy.

Czytaj więcej

Akademia w TOK FM

17-10-2018

Uczestnicy przygotowywali wywiady radiowe.

Czytaj więcej

Kolejna Akademia wystartowała!

15-10-2018

Trzecia edycja Akademii Młodego Dziennikarza pod hasłem "Patriotyzm w 2.0” " właśnie się rozpoczęła.

Czytaj więcej

Akademia Młodego Dziennikarza 2018 zapra…

03-09-2018

Rusza kolejna edycja Akademii. Dołącz do uczestników!

Czytaj więcej

Finał Akademii Młodego Dziennikarza!

11-12-2017

Zobacz jak przebiegały ostatnie, redakcyjne prace i przeczytaj gazetę naszych absolwentów!

Czytaj więcej